• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase


NGƯỜI TRẺ TỰ TRAU DỒI TIẾNG VIỆT

Các bạn trẻ thân mến !

Các bạn đọc “bản Thao thức trau dồi tiếng Việt dành cho người trẻ” mới phổ biến trên mạng chưa ? Hơi bị hay đó ! Này nhé, có một bạn 9x nhắn tin cho chúng mình: “VTCG ơi! Đêm qua em say mê đọc bản Thao thức trau dồi tiếng Việt. Thấy hay, em muốn thức để viết một bài chia sẻ, nhưng chưa đọc xong thì đã lăn ra ngủ J Xin cho em một bản tóm tắt được không ?”. Sau đây, VTCG xin gửi đến các bạn những điểm chính liên quan trực tiếp đến giới trẻ chúng ta nhé !

I. TẦM QUAN TRỌNG CỦA TIẾNG VIỆT

1. TRONG VIỆC HÌNH THÀNH NHÂN CÁCH VÀ ĐẠO ĐỨC

Các bạn à, người ta hay đánh giá chúng ta qua “lời ăn tiếng nói”. Ai cũng cần phải: “Học ăn học nói, học gói học mở!”. Người lịch lãm có cách dùng từ và diễn ý khác dân giang hồ. Các công ty tuyển dụng nhân sự đều cần phải phỏng vấn đó. Nét đẹp của ngôn ngữ sẽ dẫn dắt ta đến nét đẹp của tư duy và hành động, đến một đời sống đẹp, đúng không các bạn ?!

2. TRONG VIỆC XÂY DỰNG XÃ HỘI – QUÊ HƯƠNG

Học giả Phạm Quỳnh từng nói: “Tiếng ta còn, nước ta còn”. Ngôn ngữ một dân tộc đi đôi với vận mệnh dân tộc ấy. Sự thật ấy được chứng nghiệm nơi lịch sử dân Do Thái. Sau 19 thế kỷ bị ly tán, năm 1947 họ đã tái lập được quốc gia nhờ vẫn giữ vững tiếng nói và chữ viết của cha ông. Ngôn ngữ mẹ đẻ giúp họ nhớ mình là đồng bào, có một lịch sử cần tiếp nối và có một quê hương để hẹn về.

Người ta không biết các Việt kiều ở nước ngoài sẽ duy trì tiếng Việt được mấy đời thế nhưng ngay trong nước, nhiều sinh viên như bọn mình ra trường mà viết tiếng Việt còn sai cả về chính tả, dùng từ, đặt câu kìa. Bên cạnh đó, các bạn thấy không, cách viết tiếng Việt tùy tiện trên điện thoại trên mạng đã xâm nhập cả trên các văn bản học tập, văn bản thư tín và cả trên các biểu ngữ công cộng…

3. TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN VĂN HÓA

Ai quan tâm xin tìm nơi khác đọc thêm nhé.

4. TRONG VIỆC ƯƠM NIỀM TỰ HÀO DÂN TỘC

Hãy nhìn sang một số nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan… Chữ viết của họ rất khác biệt với mẫu tự La-tinh ta đang dùng. Để hòa nhập với thế giới, họ gặp nhiều khó khăn hơn ta. Vậy mà, họ vẫn tôn vinh lối viết ấy và tìm cách cho người dân trân trọng tiếng Mẹ đẻ. Tại Thái Lan, những bảng hiệu bằng tiếng nước ngoài bị đánh thuế rất đắt. Nhiều nhà đầu tư Nhật Bản hay Hàn Quốc ra nước ngoài không dùng tiếng Anh, khiến người ta phải học tiếng của họ để làm việc cho họ. Còn chúng ta?

5. TRONG SỨ MẠNG LOAN TIN MỪNG

Với các con cái Chúa, nhất là những người dấn thân cho sứ vụ loan báo Tin mừng, khả năng nói và viết tiếng Việt trôi chảy và đúng chuẩn mực là điều hết sức quan trọng. Đạo Chúa là Đạo mạc khải, phải được diễn tả bằng Lời, trước hết là cho những người anh em cùng văn hóa và ngôn ngữ đang sống ngay bên cạnh. Bởi thế, người thông truyền sứ điệp Tin Mừng cho người Việt phải nói và viết tiếng Việt thật chuẩn xác và trong sáng.

II. NGƯỜI TRẺ LÀM GÌ ĐỂ GÓP SỨC VÀO VIỆC TRAU DỒI TIẾNG MẸ ĐẺ?

1. KHỞI ĐI TỪ GIA ĐÌNH

Cái gì cũng có nguyên nhân của nó! Các gia đình có phần trách nhiệm trong việc suy thoái tiếng Việt nơi người trẻ đúng không các bạn ? Chúng mình ít được quan tâm theo dõi, đi học chỉ bận tâm tới chuyện học gì để dễ xin việc làm về sau, không bận tâm gì tới tiếng Việt.

Làm sao để giúp các gia đình có cái nhìn rộng lớn hơn, vươn tới lợi ích chung của Dân tộc và Hội thánh chứ không chỉ nghĩ tới lợi ích riêng của nhà mình? Làm sao để cha mẹ không chỉ lo liệu cho con cái biết làm ra tiền nhưng trước hết biết hướng đời mình về Chân, Thiện, Mỹ?

2. ĐẾN SINH HOẠT GIÁO XỨ

Theo các bạn, các giáo xứ cần có chương trình tìm kiếm và đào tạo các tài năng văn thơ trẻ qua các cuộc thi văn thơ tại chỗ, mở lớp trau dồi viết văn, khuyến khích làm nội san, có phần thưởng cho các cá nhân và tập thể xứng đáng không ? Bọn mình nghĩ cần có tầm nhìn xa rộng để đầu tư mở lớp trau dồi tiếng Việt cho nhi đồng và thiếu niên.

Về văn hóa đọc, nếu mỗi giáo xứ đều có một nhóm trẻ dấn thân làm tông đồ phát hành sách báo, hằng tuần bán sách, phim và nhạc đạo, cổ võ mọi người đọc sách thì tình trạng sẽ khả quan hơn.

Các lớp giáo lý, các đoàn thể trẻ từ hội lễ sinh, Thiếu nhi Thánh thể đến ca đoàn cần khuyến khích thành viên của mình trau dồi Việt ngữ.

3. GIỚI TRẺ

Cách nói và cách viết tiếng Việt của chúng mình đang bị bóp méo rất nhanh vì ngôn ngữ của tin nhắn. Nhiều người kêu lòng vị tha và quả cảm của chúng mình đang bị nhạt phai và tan rã đó các bạn à. Lương tâm người trẻ đang bị lệch lạc mà không ý thức. Làm sao để cứu vãn những điều ấy? Làm sao chúng mình biết say mê những lý tưởng cao cả, học gương danh nhân và học lịch sử nước nhà và biết yêu tiếng nói của quê hương nhỉ ?!

Ta phải làm gì để biết đánh giá mọi sự theo quan điểm Tin mừng? Làm sao cho giới trẻ chúng mình biết sống Tin mừng, chọn phục vụ Thiên Chúa thay vì chạy theo Tiền của?

Bản thao thức này được gửi trực tiếp đến giới trẻ bọn mình qua các mạng xã hội để các bạn thấy đây là vấn đề của chính mình ! Tương lai Dân tộc và Hội thánh là của chính chúng ta và tương lai ấy tùy thuộc vào độ chuẩn xác về cách dùng tiếng mẹ đẻ của chúng ta, các bạn à. Bản Thao thức nói: “càng chăm chú trau dồi tiếng Việt, bạn trẻ càng trưởng thành nhờ gia tăng khả năng hướng vào nội tâm, làm giàu đời sống tinh thần: quan sát, suy tư, nghiền ngẫm và cả cầu nguyện trong thinh lặng. Cách làm việc ấy đưa người trẻ đến với chiều sâu Tin mừng. Số ơn gọi cũng sẽ nhờ đó mà gia tăng”.

Ước mong rằng chính các bạn tích cực tham gia chia sẻ những thao thức này và mạnh dạn đề xuất sáng kiến của các bạn. Mong rằng khắp nơi sẽ dậy lên những nhóm trẻ yêu tiếng nước nhà, những câu lạc bộ luyện văn, những Facebook, nhắc nhau trau dồi tiếng mẹ đẻ, nói và viết tiếng Việt thật chuẩn.

LỜI KẾT: VÌ MỘT Ý THỨC CHUNG

Việc trau dồi tiếng Việt cho người trẻ phải là một định hướng lâu dài. Mọi người cần tích cực tham gia vào ích chung của Giáo hội. Cụ thể mỗi người nên tận dụng mọi phương tiện: email, điện thoại, photocopy văn bản để chia sẻ những thao thức này đến càng nhiều người càng tốt, (đến quý cha và quý Hội đồng Giáo xứ, đến từng giáo dân, nhất là các bạn trẻ…) để hướng đến một thông điệp và một sứ mạng chung cho tất cả chúng ta. Sự suy thoái tiếng mẹ đẻ là nguy cơ đáng sợ. Nếu chúng ta không quan tâm đúng mức, thì cả Giáo hội lẫn xã hội sẽ gánh chịu hậu quả của việc suy thoái nhân cách và văn hóa ứng xử. Còn nếu chúng ta dám trực diện với thách đố và dấn thân giải quyết vấn đề, Chúa Thánh Thần sẽ làm cho công cuộc phúc âm hóa xã hội sinh hoa kết quả và Giáo hội Chúa Kitô tại Việt Nam sẽ thành niềm hy vọng cho Dân tộc.

Xin mời theo dõi thông tin về cuộc vận động trau dồi tiếng Việt trên FB Văn Thơ Công Giáo https://www.facebook.com/groups/vanthoconggiao, và đóng góp qua email  <This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. >.

BẮT ĐẦU TỪ CHÍNH MÌNH

VTCG xin đóng góp thêm một ý nhỏ: Ngay từ hôm nay, chúng ta hãy rủ nhau luôn viết tiếng Việt thật chuẩn: viết đúng chính tả nè, không viết tắt nè, không dùng tiếng lóng nè; viết đúng câu, trọn nghĩa nữa nha! Đây là cơ hội tốt để tự thoát khỏi vòng quay tít mù của cuộc sống. “Từ từ cho khoai nó nhừ”, các bạn thử xem nhé J ! Bắt đầu với những ý ngắn, câu ngắn, đoạn ngắn thật chuẩn, chẳng bao lâu ta sẽ đủ sức chạy việt dã, giật giải Viết Văn Đường Trường đấy, thậm chí nhiều việc vĩ đại hơn nữa. Mời các bạn cùng nghe ca khúc “Một Chút” của Đức Cha chủ tịch Ub Văn Hóa, qua tiếng hát Tam Ca Áo Trắng nhé. http://www.nhaccuatui.com/bai-hat/mot-chut-tam-ca-ao-trang.wKV6YfAdAY.html

 

“Một chút trong đời trở thành một chút thật tuyệt vời. Chắt chiu từng chút ấy cho đời này thêm sáng tươi”.

 

THAO THỨC VỀ TRAU DỒI TIẾNG VIỆT CHO NGƯỜI TRẺ

Kính thưa toàn thể Công đồng Dân Chúa Việt Nam,

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Hàn Mạc Tử (21/9/1912-2012), một số tác giả văn thơ Công giáo đã có dịp gặp gỡ và cùng nhau chia sẻ thao thức về nhu cầu khẩn cấp phải giúp các bạn trẻ Công giáo trau dồi tiếng Việt. Bản thao thức này cũng đã được các tác giả văn thơ góp ý thêm nhân dịp lễ trao giải cuộc thi lần thứ IV, 21-22/9/2016.

Ngày 13/01/2016, Hội thảo khoa học về Lịch sử chữ Quốc ngữ (mang tên “Bình Định với chữ Quốc ngữ”) tại Qui Nhơn đã ghi nhận công lao to lớn của các nhà truyền giáo và tiền nhân trong việc hình thành và phát triển chữ Quốc ngữ. Đóng góp của cha ông xưa thúc giục con cháu ngày nay phải phát huy tiếng mẹ đẻ nhằm chu toàn trách vụ loan báo Tin mừng.

Thế nhưng hoàn cảnh xã hội và văn hóa ngày nay đang đặt ra cho thế hệ trẻ Việt Nam nói chung và các bạn trẻ Công giáo nói riêng nhiều thách đố trong việc diễn đạt ý tưởng bằng tiếng Việt, trong văn nói cũng như văn viết.

Thật ra, sự suy thoái văn hóa đọc và văn hóa viết không chỉ là điều quan ngại của chúng ta mà còn là vấn đề toàn cầu. Cả Tổ chức UNESCO cũng đã chọn ngày 21-2 hằng năm làm ngày Quốc tế tiếng mẹ đẻ. Do đó những thao thức, suy nghĩ và sáng kiến đóng góp này vừa hòa nhịp với cộng đồng nhân loại vừa mong tìm ra những giải đáp thực tế và hữu hiệu cho hoàn cảnh hiện nay của Giáo hội Công giáo Việt Nam.

I. TẦM QUAN TRỌNG CỦA TIẾNG VIỆT

1. TRONG VIỆC HÌNH THÀNH NHÂN CÁCH VÀ ĐẠO ĐỨC

Có thể nói, đánh giá đầu tiên của người khác đối với mỗi con người là trên bình diện ngôn ngữ. “Lời ăn, tiếng nói” là điều mà cha mẹ phải dạy cho con trước tiên. Người lịch lãm có cách dùng từ và diễn ý khác dân giang hồ. Các công ty tuyển dụng nhân sự đều cần phải phỏng vấn. Nét đẹp của ngôn ngữ sẽ dẫn dắt ta đến nét đẹp của tư duy và hành động. Phong cách ứng xử của giới trẻ hiện nay bị tha hóa phần nào cũng là do thiếu trau dồi tiếng mẹ đẻ.

2. TRONG VIỆC XÂY DỰNG XÃ HỘI – QUÊ HƯƠNG

Học giả Phạm Quỳnh có nói: “Tiếng ta còn, nước ta còn”. Ngôn ngữ một dân tộc đi đôi với vận mệnh dân tộc ấy. Sự thật ấy được chứng nghiệm nơi lịch sử dân Do Thái. Sau 19 thế kỷ bị ly tán, năm 1947 họ đã tái lập được quốc gia nhờ vẫn giữ vững tiếng nói và chữ viết của cha ông. Ngôn ngữ mẹ đẻ giúp họ nhớ mình là người dân cùng một nước, có một lịch sử cần tiếp nối và có một quê hương để hẹn về.

Ta không biết các Việt kiều ở nước ngoài sẽ duy trì tiếng Việt được mấy đời, thế nhưng ngay trong nước, tình trạng xem ra rất bi quan. Sinh viên ra trường mà viết tiếng Việt không xuôi, sai cả về chính tả, dùng từ, đặt câu và diễn ý. Bên cạnh đó là cách viết tiếng Việt tùy tiện trên tin nhắn điện thoại và giao tiếp trên mạng đã xâm nhập cả trên các văn bản học tập, văn bản thư tín và cả trên các biểu ngữ công cộng…

3. TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN VĂN HÓA

Người Việt Nam hiện nay bị mất thói quen đọc sách. Bao nhiêu lời hay, ý đẹp, tư tưởng trong sáng hướng thượng được các tác giả ấp ủ, thai nghén… nhưng thử hỏi hậu thế có mấy ai đón nhận?

Trong buổi bình minh của nền văn học Việt Nam hiện đại dùng mẫu tự La-tinh, đã có những áng văn bất hủ, những vần thơ trác tuyệt; nhưng hiện nay còn mấy người nhớ tới, nói chi đến việc kế thừa? Tiếng Việt có cách chơi chữ tao nhã và thâm thúy đã được truyền từ nhiều đời nhưng hiện nay xem như… tuyệt chủng! Để rồi thay vào đó là những thứ phi văn hóa nhan nhản khắp nơi.          

4. TRONG VIỆC ƯƠM NIỀM TỰ HÀO DÂN TỘC

Thời Bắc thuộc, không ít lần các danh sĩ người Việt đã chinh phục được triều đình phương Bắc bằng văn hóa và ngôn ngữ (Mạc Đĩnh Chi, Đoàn Thị Điểm, Trạng Hiền…). Các sứ giả đi giữa rừng gươm không hề nao núng nhờ biết vận dụng bộ não thông kim bác cổ và dùng “ba tấc lưỡi”. Kiến thức đi đôi với ngôn ngữ khiến ta tự tin hơn là gươm giáo và sức mạnh.

Hãy nhìn sang một số nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan… Chữ viết của họ rất khác biệt với mẫu tự La-tinh ta đang dùng. Để hòa nhập với thế giới, họ gặp nhiều khó khăn hơn ta. Vậy mà, họ vẫn tôn vinh lối viết ấy và tìm cách cho người dân trân trọng tiếng Mẹ đẻ. Tại Thái Lan, những bảng hiệu bằng tiếng nước ngoài bị đánh thuế rất đắt. Nhiều nhà đầu tư Nhật Bản hay Hàn Quốc ra nước ngoài không dùng tiếng Anh, khiến người ta phải học tiếng của họ để làm việc cho họ. Còn chúng ta?

5. TRONG SỨ MẠNG LOAN TIN MỪNG

Với các con cái Chúa, nhất là những người dấn thân cho sứ vụ loan báo Tin mừng, khả năng nói và viết tiếng Việt trôi chảy và đúng chuẩn mực là điều hết sức quan trọng. Đạo Chúa là Đạo mạc khải, phải được diễn tả bằng Lời, trước hết là cho những người anh em cùng văn hóa và ngôn ngữ đang sống ngay bên cạnh. Bởi thế, người thông truyền sứ điệp Tin Mừng cho người Việt phải nói và viết tiếng Việt thật chuẩn xác và trong sáng.

II. LÀM THẾ NÀO ĐỂ MỌI THÀNH PHẦN DÂN CHÚA GÓP SỨC VÀO VIỆC TRAU DỒI TIẾNG MẸ ĐẺ?

Mọi người Công giáo Việt Nam đều cần ý thức tầm quan trọng của việc trau dồi tiếng mẹ đẻ và cùng chung quyết tâm khắc phục, từ nỗ lực của các gia đình và giáo xứ đến cấp giáo phận và quy mô cả nước.

1. KHỞI ĐI TỪ GIA ĐÌNH

Các gia đình có phần trách nhiệm trong việc suy thoái tiếng Việt nơi người trẻ vì chúng ta thiếu quan tâm theo dõi nhắc nhủ con em mình. Đàng khác, khi cho con em đi học, thường chúng ta chỉ bận tâm tới chuyện học gì để dễ xin việc làm về sau, đua nhau học tiếng Anh theo phong trào, không bận tâm gì tới tiếng Việt.

Làm sao để giúp các gia đình có cái nhìn rộng lớn hơn, vươn tới lợi ích chung của Dân tộc và Hội thánh chứ không chỉ nghĩ tới lợi ích riêng của nhà mình? Làm sao để cha mẹ không chỉ lo liệu cho con cái biết làm ra tiền nhưng trước hết biết hướng đời mình về Chân, Thiện, Mỹ?

2. ĐẾN SINH HOẠT GIÁO XỨ

Việc giữ gìn tiếng Việt là trách nhiệm của mọi người. Đang khi nhiều người khác không biết dựa vào đâu để cổ võ sự phục hưng cho tiếng Việt thì người Công giáo may mắn có hệ thống giáo xứ. Chúng ta cần vận động tất cả phụ huynh và bạn trẻ ở các giáo xứ tích cực hưởng ứng, mới mong đạt kết quả cao.

Các giáo xứ cần có chương trình tìm kiếm và đào tạo các tài năng văn thơ trẻ qua các cuộc thi văn thơ tại chỗ, mở lớp trau dồi viết văn, khuyến khích các đoàn thể làm nội san, có phần thưởng cho các cá nhân và tập thể xứng đáng. Cần có tầm nhìn xa rộng để đầu tư mở lớp trau dồi tiếng Việt cho nhi đồng và thiếu niên. Nếu chính người dân trong giáo xứ ý thức được vấn đề, chúng ta có thể bắt đầu, hoàn toàn tự lực hoặc với sự trợ giúp của những đồng hương xa quê.

Về văn hóa đọc, nếu mỗi giáo xứ đều có một nhóm trẻ dấn thân làm tông đồ phát hành sách báo, hằng tuần bán sách, phim và nhạc đạo cuối nhà thờ , cổ võ mọi người đọc sách thì tình trạng sẽ khả quan hơn.

Các lớp giáo lý, các đoàn thể trẻ từ hội lễ sinh, Thiếu nhi Thánh thể đến ca đoàn cần khuyến khích thành viên của mình trau dồi Việt ngữ.

Nỗ lực tại giáo xứ kết quả nhiều hay ít tùy vào sự quan tâm của các cha xứ và cha phó. Xin quý cha tha thiết và thường xuyên nhắc nhở mọi người.

3. GIỚI TRẺ

Cách nói và cách viết tiếng Việt của các bạn trẻ đang bị bóp méo rất nhanh vì ngôn ngữ của tin nhắn. Lòng vị tha và quả cảm của người trẻ đang bị nhạt phai và tan rã. Lương tâm người trẻ đang bị lệch lạc mà không ý thức. Làm sao để cứu vãn những điều ấy? Muốn giúp người trẻ tìm lại tâm hồn quảng đại và những lý tưởng cao cả, khuyến khích họ đọc gương danh nhân và học lịch sử nước nhà thôi chưa đủ, còn phải dạy họ yêu tiếng nói của quê hương.

Ta phải làm gì để giúp các bạn trẻ biết đánh giá mọi sự theo quan điểm Tin mừng? Làm sao cho giới trẻ sống Tin mừng, chọn phục vụ Thiên Chúa thay vì chạy theo Tiền của?

Bản thao thức này được gửi trực tiếp đến các bạn trẻ qua các phương tiện thông tin giới trẻ hiện dùng để các bạn thấy đây là vấn đề của chính mình. Tương lai Dân tộc và Hội thánh là của chính các bạn và tương lai ấy tùy thuộc vào độ chuẩn xác về cách dùng tiếng mẹ đẻ của các bạn. Càng chăm chú trau dồi tiếng Việt, bạn trẻ càng trưởng thành nhờ gia tăng khả năng hướng vào nội tâm, làm giàu đời sống tinh thần: quan sát, suy tư, nghiền ngẫm và cả cầu nguyện trong thinh lặng. Cách làm việc ấy đưa người trẻ đến với chiều sâu Tin mừng. Số ơn gọi cũng sẽ nhờ đó mà gia tăng.

Ước mong rằng chính các bạn trẻ tích cực tham gia chia sẻ những thao thức này và mạnh dạn đề xuất sáng kiến của các bạn. Mong rằng khắp nơi sẽ dậy lên những nhóm trẻ yêu tiếng nước nhà, những câu lạc bộ luyện văn, những Facebook, nhắc nhau trau dồi tiếng mẹ đẻ, nói và viết tiếng Việt thật chuẩn.

4. CHỦNG VIỆN VÀ CÁC DÒNG TU

Hầu hết những ứng viên vào các Chủng viện và Dòng tu tại Việt Nam hiện nay đều gặp khó khăn về việc viết văn. Chương trình đào tạo hiện nay tại các chủng viện và dòng tu đã có phần chú ý tới tiếng Việt nhưng kết quả còn hạn chế.

Văn là người, lời văn vừa tiết lộ vừa định hình cách suy nghĩ và hành động của một người. Muốn điều chỉnh những lệch lạc về giáo dục nhân bản, cách dễ làm và hữu hiệu nhất là điều chỉnh lại nét chữ và lời văn.

5. TIỀM NĂNG CÁC GIÁO PHẬN

Trong thực tế, các giáo xứ miền quê rất khó khăn về tài chánh. Trong mỗi giáo hạt, những giáo xứ có điều kiện cần hỗ trợ những giáo xứ nghèo. Các nhà hảo tâm trong và ngoài nước cần có hướng đi tích cực, thay vì dồn tiền vào các cơ sở vật chất nên dùng một phần nâng đỡ các giáo xứ trong việc phát huy văn hóa. Các cấp mục tử cần có những tiếng nói vận động về việc này. Hơn nữa, muốn đẩy mạnh phong trào, các giáo xứ cần được cấp giáo phận quan tâm đầu tư cách thiết thực.

Trang truyền thông của mỗi giáo phận cần quan tâm tới việc chăm sóc tiếng Việt cho người trẻ, cổ võ và nâng đỡ các giáo xứ trong việc này.

Cần có kế hoạch đào tạo người cầm bút cho Giáo phận. Hiện nay có hai giải thưởng văn thơ Công giáo bắt đầu được chú ý: Giải “Đất Mới” của Xuân Lộc và Giải “Viết Văn Đường Trường” của Qui Nhơn. Cả hai đều cần được duy trì và nên có thêm một giải thưởng ở phía Bắc. Các giáo phận nên khuyến khích lớp trẻ của mình tham gia gửi bài dự thi. Cần quan tâm tìm ra những người thích cầm bút sáng tác hiện có trong giáo phận và tạo điều kiện cho họ phát triển khả năng bằng cách:

+ Tổ chức ngày họp mặt hằng năm cho các tác giả trong giáo phận và những  người quan tâm tới mục vụ văn hóa.

+ Tổ chức định kỳ các cuộc thi văn thơ Công giáo thuộc Giáo phận để tìm kiếm tài năng và tác phẩm mới.

+ Lập đại lý sách Công giáo cấp Giáo phận để cung ứng sách đến các nhóm tông đồ sách báo các  giáo xứ .

7. CÂU HỎI CHO GIỚI CẦM BÚT

Giới trẻ có còn yêu thích sáng tác? Nhìn qua các trang truyền thông lớn, các tác giả Công giáo hiện nay hầu hết đều trên 50 tuổi. Số tác giả dưới số tuổi ấy, cả nơi giáo dân lẫn nơi giới nhà tu, rất hiếm hoi. Nơi các trang tin giáo phận có một số người viết được những bản tin ngắn, số người viết thành bài hẳn hoi rất ít. Văn chương học thuật vẫn còn là vùng trắng với Kitô giáo, vắng bóng các chứng nhân Kitô hữu. Việc tìm kiếm và đào tạo tài năng trẻ dường như chỉ mới trên lý thuyết. Phải chăng chính sự suy thoái tiếng Việt khiến ta không làm tròn được sứ mạng loan Tin mừng cho đồng bào trong và ngoài nước?

Bản thao thức này bắt đầu từ những người đang cầm bút. Đặt vấn đề này, chính các anh chị em đang cầm bút cũng cần tự vấn, cần khởi đi từ thái độ tự phê trước khi nêu sáng kiến đóng góp. Giới cầm bút Công giáo đang và sẽ quan tâm như thế nào tới người trẻ?

8. TRÊN BÌNH DIỆN CẢ NƯỚC

Cũng ước mong Tiểu ban Từ vựng sớm hoàn thành một cuốn từ điển gồm những thuật ngữ thông dụng trong Đạo.

Những điều khác đã có nhiều người đề cập, xin để tùy các vị hữu trách quyết định.

LỜI KẾT: VÌ MỘT Ý THỨC CHUNG

Việc trau dồi tiếng Việt cho người trẻ phải là một định hướng lâu dài. Bản thao thức này chỉ nhằm khơi dậy ý thức về việc phát triển văn hóa nói chung và tiếng Việt nói riêng, đồng thời tha thiết mời gọi mọi người tích cực tham gia vào ích chung của Giáo hội. Cụ thể mỗi người nên tận dụng mọi phương tiện: email, điện thoại, photocopy văn bản để chia sẻ những thao thức này đến càng nhiều người càng tốt, đến quý cha và quý Hội đồng Giáo xứ, đến từng giáo dân, cách riêng là các bạn trẻ, sinh viên và học sinh các cấp, nhất là các chủng sinh và những người tận hiến trẻ, để hướng đến một thông điệp và một sứ mạng chung cho tất cả chúng ta. Sự suy thoái tiếng mẹ đẻ là nguy cơ đáng sợ. Nếu chúng ta không quan tâm đúng mức, thì cả Giáo hội lẫn xã hội sẽ gánh chịu hậu quả của việc suy thoái nhân cách và văn hóa ứng xử. Còn nếu chúng ta dám trực diện với thách đố và dấn thân giải quyết vấn đề, Chúa Thánh Thần sẽ làm cho công cuộc phúc âm hóa xã hội sinh hoa kết quả và Giáo hội Chúa Kitô tại Việt Nam sẽ thành niềm hy vọng cho Dân tộc.

Nếu quý vị và các bạn có những sáng kiến và những nội dung khác cần bàn, xin viết thành những bài ngắn, mỗi bài dưới 2 trang A4 và gửi về FB Văn Thơ Công Giáo https://www.facebook.com/groups/vanthoconggiao, qua email <This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. >, để mọi người có thể tham gia thảo luận rộng rãi.

Xin chân thành cám ơn.

 

NHỮNG NGƯỜI YÊU QUÝ TIẾNG VIỆT

CÙNG THAO THỨC

KẾT QUẢ GIẢI VIẾT VĂN ĐƯỜNG TRƯỜNG LẦN IV (2016)

Cuộc thi Giải Viết Văn Đường Trường năm nay không có giải nhất, chỉ có một giải nhì, ba giải ba và 17 giải triển vọng.

I. GIẢI NHÌ

- Tác giả MARIA MADALENA ĐẶNG HOÀNG HƯƠNG GIANG, Bút danh    TÂM NGỌC, sinh năm 1990   - thuộc Giáo phận Kontum, với tác phẩm HOA NỞ GIỮA ĐÊM

II. GIẢI BA 

- Tác giả VINH SƠN CHUNG THANH HUY, Bút danh HUY CHUNG, sinh năm 1976 - thuộc Tổng Giáo phận Sài Gòn, với tác phẩm BÃO BIỂN

- Tác giả MARIA NGUYỄN THỊ KHÁNH LIÊN, sinh năm 1982 - thuộc Giáo phận Nha Trang, với tác phẩm CÁT BỤI

- Tác giả MARIA NGUYỄN THỊ THU THẢO, Bút danh MARIA THẢO NGUYÊN, sinh năm 1993, - thuộc Giáo phận Vinh, với tác phẩm TÌM CHIÊN LẠC

III. GIẢI TRIỂN VỌNG

- Tác giả GIUSE PHẠM DUY ANH, Bút danh DUY ANH, sinh năm 1990 - thuộc Tổng Giáo phận Sài Gòn, với tác phẩmHỌA SỸ

- Tác giảGIUSE NGUYỄN NGỌC BÍCH, sinh năm 1991 - thuộc Giáo phận Hưng Hóa, với tác phẩmTRỞ VỀ

- Tác giả PHANXICÔ XAVIÊ LÊ CÔNG CHÍNH, Bút danh LÊ MIÊN CA, sinh năm 1989 - thuộc Giáo phận Đà Lạt, với tác phẩmGIẤC MƠ MẶT NGƯỜI

- Tác giả PHAOLÔ LÊ QUỐC BẢO, Bút danh SAO BIỂN, sinh năm 1990 - thuộc Giáo phận Nha Trang, với tác phẩm GÃ KHỜ , NHỎ H VÀ CÂU CHUYỆN RADIO

- Tác giả MARIA NGUYỄN THỊ TÂM, Bút danh TÂM THANH, sinh năm 1992    - thuộc Giáo phận Vinh, với tác phẩmĐỘNG LỰC

- Tác giả GIUSE LÊ NGỌC THÀNH VINH, Bút danh VINHKIU, sinh năm 1980 - thuộc Tổng Giáo phận Hà Nội với tác phẩm NGƯỜI TỐT

- Tác giả ĐAMINH NGUYỄN NGỌC HOÀI NAM, sinh năm 1976 - thuộc Tổng Giáo phận Sài Gòn, với tác phẩm CHIỀU XUỐNG ÊM ĐỀM

- Tác giảPHÊRÔ PHẠM MINH CHÂU, Bút danh BỌT BIỂN, sinh năm 1995 - thuộc Giáo phận Nha Trang, với tác phẩm ÁNH SAO ĐÊM

- Tác giả MARIA GIUSE NGUYỄN NGỌC NỮ, Bút danh NỤ HÀM TIẾU, sinh năm 1978 - thuộc Giáo phận Vĩnh Long, với hai tác phẩm MỘT ĐỜI TẠ ƠN và DẪU CÓ MUỘN MÀNG

- Tác giả ANNA NGUYỄN BÍCH HẠT, Bút danh VIOLET, sinh năm 1988 - thuộc Giáo phận Bắc Ninh, với tác phẩm BÀI CA CỦA TRÁI TIM

- Tác giả PHANXICÔ LÊ QUANG THẠCH, Bút danh ĐÁ CUỘI, sinh năm 1989 - thuộc      Giáo phận Qui Nhơn, với tác phẩm SỮA ĐỨC TIN

- Tác giả TÊRÊXA NGUYỄN THỊ TRÔNG, Bút danh BÔNG HỒNG NHỎ, sinh năm 1992 - thuộc Giáo phận Vinh, với tác phẩmĐIỂM HẸN GIÊSU

- Tác giả GB. TRẦN KIM CANG, sinh năm 1986 - thuộc Tổng Giáo phận Huế, với tác phẩm CHỌN LỰA

- Tác giả PHÊRÔ NGUYỄN HOÀNG HẢI, sinh năm 1989 - thuộc Giáo phận Nha Trang, với tác phẩmKHÓC

- Tác giả GIOAKIM NGUYỄN VŨ HỒNG KHA, sinh năm 1995 - thuộc Giáo phận Qui Nhơn, với tác phẩm HAI PHÍA CON ĐƯỜNG

- Tác giả ANÊ VÕ THỊ PHƯƠNG, Bút danh HẠ NHIÊN, sinh năm 1994, - thuộc Giáo phận Qui Nhơn, với tác phẩm MỘT NỬA GIẤC MƠ

- Tác giả ANTÔN TRẦN VĂN DŨNG, Bút danh MỤC ĐỒNG, sinh năm 1986, - thuộc      Giáo phận Vinh, với tác phẩm CỬA ĐỢI

PHẦN THƯỞNG KHÍCH LỆ

Ngoài ra có ba bài đạt phần thưởng khích lệ:

- Bài “Linh mục điên” của Giuse Nguyễn Đức Tuyển có số điểm chung khảo khá cao, nhưng bị “phạm qui” do vượt độ dài qui định trong thể lệ hơn 1.300 từ.

- Bài “Vâng phục” của Micae Trần Văn Hiển có số điểm có thể đạt giải Triển vọng, nhưng vượt độ dài qui định trong thể lệ gần 1.000 từ.

- Bài “Trong giấc mơ con có Mẹ” của Maria Blon. Tác giả là học sinh lớp 10, sinh năm 1998, thuộc sắc tộc Bahnar, đã dự thi từ năm lớp 8, khi chưa có khái niệm gì về truyện ngắn. Sau ba năm, dù truyện chưa lọt vào vòng chung khảo nhưng Blon đã có tiến bộ vượt bậc.

Tất cả các tác phẩm trên đây được giới thiệu trong tuyển tập cuộc thi mang tên “Điểm hẹn Giêsu”, Nhà xuất bản Phương Đông.

 

Quy Nhơn, ngày 21-9-2016

Trưởng ban Tổ chức

Linh mục Trăng Thập Tự

HỌP MẶT TRAO GIẢI VIẾT VĂN ĐƯỜNG TRƯỜNG LẦN IV - 2016

Kể từ dịp họp mặt nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Hàn Mạc Tử (2012), lễ trao giải Viết Văn Đường Trường IV là cuộc họp mặt lần thứ năm của các tác giả văn thơ Công giáo. Cuộc họp mặt lần này diễn ra tại hội trường Chủng viện Qui Nhơn từ chiều 21 và trọn ngày 22-9-2016. Đây là giải thưởng dành cho thể loại  truyện ngắn, nằm trong chương trình tìm kiếm và phát huy tài năng văn chương trẻ cho Giáo hội Việt Nam, do Ban mục vụ Văn hóa và Giáo dục Giáo phận Qui Nhơn tổ chức thực hiện.

Số người tham dự họp mặt lần này không nhiều, chỉ gần 40 tác giả, nhưng vẫn có thể đại diện khá tiêu biểu cho cả ba giáo tỉnh của Giáo hội Việt Nam. Giáo tỉnh Hà Nội có 9 đại biểu đến từ giáo phận Vinh và Tổng giáo phận Hà Nội. Giáo tỉnh Huế có 22 đại biểu đến từ các giáo phận Nha Trang, Kontum và Qui Nhơn. Giáo tỉnh Sài Gòn có 10 đại biểu đến từ giáo phận Đà Lạt, Xuân Lộc, Phan Thiết, Long Xuyên và Tổng giáo phận Sài Gòn.

Chiều 21, đoàn chào Đức Giám mục chủ nhà, Đức Cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, mừng lễ bổn mạng ngài, gặp gỡ giao lưu và nghe cha Giuse Cao Gia An giới thiệu về kinh nghiệm Linh Thao dành cho giới cầm bút. Sau cơm tối là phần tọa đàm về thực trạng và việc trau dồi tiếng Việt ngày nay, rồi xem video Dấu chân Hàn Mạc Tử. Sáng 22 đoàn đến thăm nhà thờ Mằng Lăng cổ kính và đền Á Thánh Anrê Phú Yên, nơi có lưu giữ một quyển “Phép giảng tám ngày” của Giáo sĩ Đắc Lộ, bản in lần đầu trong thời kỳ phôi thai của chữ quốc ngữ. Dưới sự hướng dẫn của cha Trăng Thập Tự và cha Cao Gia An, mọi người tha thiết cầu nguyện cho cuộc vận động chăm sóc tiếng Việt cho người trẻ được tiến triển tốt đẹp. Sau khi dùng cơm trưa tại cộng đoàn các chị Phan Sinh tại Qui Hòa, các tác giả theo từng giáo tỉnh cùng nhau trao đổi thảo luận tìm cách phát triển văn học Công giáo. Tiếp đó, mọi người thăm nhà lưu niệm Hàn Mạc Tử và viếng mộ nhà thơ trước khi về Chủng viện cử hành thánh lễ cầu nguyện cho giới cầm bút, do cha Tổng đại diện Gp Qui Nhơn, nhà thơ nhạc sĩ Sơn Ca Linh, chủ tế.

Tối đến, mở đầu lễ trao giải, cha Gioakim Nguyễn Đức Quang, đại diện Ban Tổ chức đọc thư chúc mừng của Đức cha Giuse Vũ Duy Thống, Chủ tịch Ủy ban Văn hóa trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam. Tiếp đó cha nhắc lại mối quan tâm từ bốn cuộc họp mặt trước là sự suy thoái trầm trọng về tiếng Việt của giới trẻ và công bố bản văn vận động việc trau dồi tiếng Việt, đã được khởi thảo từ sau cuộc họp mặt năm ngoái, và được các vị phụ trách về văn hóa của hầu hết các giáo phận đồng thuận.

Ông Tađêô Nguyễn Thanh Xuân, chủ nhiệm Câu lạc bộ Đồng Xanh Thơ Qui Nhơn, thay mặt Ban tổ chức và Ban giám khảo tổng kết cuộc thi.

Cuộc thi năm nay có 143 tác phẩm với 81 tác giả đến từ 19 giáo phận, trong đó 4 giáo phận có số tác giả tham gia đông là: Nha Trang (15), Qui Nhơn (12), Vinh (12) và Sài Gòn (7).

Chương trình này nhắm đến việc tìm kiếm và đào tạo tài năng trẻ cho nên chỉ dành cho các tác giả dưới 40 tuổi. Trong 81 tác giả, có 17 người sinh năm 1976-1985, 62 người sinh năm 1986-1995 và 02 người sinh năm  1996-1998. Thật đáng vui mừng là các tác giả độ tuổi 20-30 chiếm số lượng áp đảo (3/4) và hầu hết các giải thưởng đều rơi vào tay các cây bút trẻ này. Cuộc thi năm nay không không có giải Nhất, chỉ có 1 giải Nhì, 3 giải Ba và 17 giải Triển vọng. Tác giả Maria Mađalêna Đặng Hoàng Hương Giang, bút danh Tâm Ngọc, sinh năm 1990, thuộc Giáo phận Kontum, đạt giải Nhì với tác phẩm Hoa Nở Giữa Đêm.

Tất cả các tác phẩm đạt giải được giới thiệu trong tuyển tập cuộc thi mang tên “Điểm hẹn Giêsu”, Nhà xuất bản Phương Đông, đã được phát hành trong lễ trao giải.

Đặc biệt vào giữa cuộc thi năm nay, một nhóm bạn trẻ đã quen biết ít nhiều với Giải Viết Văn Đường Trường có sáng kiến thực hiện Facebook “Văn Thơ Công Giáo” để hỗ trợ. Facebook đã đăng tải các tác phẩm dự thi, thông tin về cuộc thi, tạo sự tương tác rộng rãi với độc giả ở khắp nơi. Mới qua chưa được nửa năm, trang này đã có hàng chục nghìn người nhập cuộc.

Phát biểu cuối lễ trao giải, Đức Giám mục chủ nhà Matthêô Nguyễn Văn Khôi cho biết: Chương trình sáu năm của Giải Viết Văn Đường trùng khít với chương trình những năm cuối của Giáo phận trên lộ trình hướng đến kỷ niệm 400 năm Tin Mừng đến với miền đất Qui Nhơn, cũng là 400 năm hình thành và phát triển chữ quốc ngữ, khởi từ giáo điểm Nước Mặn. Cuộc thi đã đi qua bốn năm, chỉ còn hai năm nữa. Tuy nhiên cùng với đại lễ kỷ niệm của Giáo phận, cuộc thi lần thứ sáu sẽ không là một điểm dừng, nhưng là một đà tiến để tạo nên điểm xuất phát mới, như hạt giống đã được gieo xuống là để nẩy nở và trổ sinh hoa trái, tạo nên mùa màng phong phú cho Giáo hội.

Tâm An

GVVĐT 2016: GIA HẠN NHẬN BÀI ĐẾN 31-3-2016

Thưa quý độc giả và quý tác giả,

Giải Viết Văn Đường Trường do Ban mục vụ Văn hóa Giáo phận Qui Nhơn khởi xướng và đã tổ chức thực hiện đến năm thứ 4 (2016) dành cho các cây bút văn xuôi chưa quá 40 tuổi. Chương trình này muốn gợi lên nơi các bạn trẻ Công giáo ý định thử viết một truyện ngắn có nội dung Kitô giáo, rồi từ đó dần dần sẽ khám phá ra mình có khả năng sáng tác và có thể trau dồi khả năng này để phụng sự Thiên Chúa và Giáo hội.

Chúng tôi xin tiếp tục giới thiệu 8 truyện dự thi mới được chọn qua vòng sơ loại. Xin mời quý độc giả cùng theo dõi, đánh giá và tham gia bình chọn qua hai câu hỏi: 1. Theo bạn, truyện nào xứng đáng đạt giải nhất? 2. Có bao nhiêu người cùng ý kiến như bạn? Ba độc giả đáp đúng nhất sẽ được tặng quà lưu niệm đồng thời được hỗ trợ tiền xe về dự họp mặt trao giải và hành hương “dấu chân Hàn Mạc Tử”.

Quý độc giả có thể gửi phiếu bình chọn ngay sau từng đợt bài được giới thiệu. Khi đọc các truyện ở các đợt tiếp theo, nếu thay đổi ý kiến, có thể gửi phiếu bình chọn mới. Chúng tôi sẽ tính theo phiếu gởi sau cùng của mỗi người.

Ước mong quý độc giả khắp nơi tích cực vận động để có thêm nhiều tác giả hưởng ứng và tiếp tục tham gia cuộc thi.

Xin mời xem thể lệ cuộc thi ở cuối bản tin này và các thông tin khác về cuộc thi tại: http://gpquinhon.org/qn/news/viet-van/

Nhân đây Ban Tổ chức xin thông báo: Cuộc thi lần thứ 4 (2016) đang vào “giai đoạn nước rút” với lượng bài dự thi gởi về ngày càng nhiều. Theo thể lệ đã công bố thì đến ngày 1/3/2016 là hết hạn nhận bài của lần này. Tuy nhiên qua trao đổi, nhận thấy vẫn còn nhiều tác giả muốn tham gia dự thi nhưng không kịp hoàn thành bản thảo, để tạo điều kiện cho các tác giả có thời gian hoàn thiện bản thảo dự thi, Ban Tổ chức quyết định gia hạn việc nhận bài của giải 2016 thêm một tháng. Hạn cuối nhận bài là đến hết ngày 31-3-2016. Rất mong sẽ có thêm nhiều truyện dự thi gởi đến cho Ban tổ chức để cuộc thi thêm phong phú và hấp dẫn.

Nếu quý độc giả phát hiện bài nào chỉ là phóng tác từ một tác phẩm khác đã công bố, xin vui lòng cho Ban Tổ chức được biết.

Xin chân thành cám ơn các trang truyền thông Công giáo đã và đang hỗ trợ truyền bá chương trình này, cám ơn quý tác giả đã gửi bài tham gia và cám ơn quý độc giả đang quan tâm theo dõi cuộc thi. Nguyện xin Thiên Chúa giàu lòng thương xót chúc lành cho tất cả chúng ta.

Ước mong quý vị và các bạn giúp giới thiệu chương trình này thật rộng rãi.

Xin chân thành cám ơn.

Qui Nhơn, ngày 25-02-2016

Thay lời Ban Tổ chức

 

Linh mục TRĂNG THẬP TỰ

TỔNG KẾT GIẢI VIẾT VĂN ĐƯỜNG TRƯỜNG 2016

Giải “Viết Văn Đường Trường” do Ban mục vụ Văn hóa và Giáo dục Giáo phận Qui Nhơn khởi xướng và tổ chức, nhằm tìm kiếm và xây dựng đội ngũ các tài năng văn xuôi cho văn học Công giáo. Giải được tổ chức liên tục hằng năm trong 6 năm liền (2013-2018) dành cho thể loại truyện ngắn mang nội dung Kitô giáo, đến nay đã là năm thứ 4. Trải qua 4 năm, như mục tiêu ban đầu, BTC nhận thấy rằng: Chúng ta vẫn cần phát hiện thêm nhiều tài năng và phát huy năng lực sáng tạo của họ để đóng góp những tác phẩm giá trị cho nền văn học Công giáo. Đó chính là con đường làm cho Tin Mừng trở thành văn hóa dân tộc. Điều ấy rất cần, cho hôm nay và cả mai sau. Bởi hiện nay, văn hóa đang bị làm cho suy đồi bằng các trào lưu của chủ nghĩa thế tục, chủ nghĩa thực dụng, thiên về giải trí rẻ tiền, lai căng và thiếu hẳn giá trị nhân văn. Thứ văn hóa ấy dường như đang làm sụp đổ niềm tin, đưa người trẻ vào con đường lầm lạc…

Chương trình này nhắm đến đối tượng trẻ nhằm xây dựng cho tương lai nên cuộc thi chỉ dành cho các tác giả dưới 40 tuổi. Năm nay trong danh sách dự thi có 81 tác giả (không kể 2 người đã quá hạn tuổi) với các độ tuổi như sau: SN 1976-1980: 06 người, 1981-1985: 11, 1986-1990: 23, 1991-1995: 39, 1996-1998: 02. Như vậy các tác giả độ tuổi 20-30 chiếm số lượng áp đảo (3/4) và hầu hết các giải thưởng đều rơi vào tay các cây bút trẻ này. Cái hiện tượng “tre già măng mọc” ấy quả thực là một điều rất đáng để vui mừng. Tôi nhớ ngoài đời có cuộc thi “Văn học tuổi 20” ở tầm quốc gia, tổ chức 4 năm một lần cho các tập truyện ngắn và tiểu thuyết (mà tác giả Khánh Liên của chúng ta đã có lần đoạt giải), rồi bỗng mường tượng cuộc thi của chúng ta có thể gọi là “Văn học Công giáo tuổi 20” chăng? “Tuổi 20” ở đây tượng trưng cho lực lượng trẻ, một lực lượng kế thừa mà ở lĩnh vực nào cũng cần phải gầy dựng.

Cuộc thi lần IV này có 143 tác phẩm (năm ngoái là 144) với 81 tác giả (năm ngoái 95) đến từ 19 giáo phận: Bắc Ninh (5), Bùi Chu (2), Buôn Mê Thuột (1), Đà Lạt (3), Hà Nội (3), Hải Phòng (1), Huế (1), Hưng Hóa (2), Kontum (2), Long Xuyên (1), Nha Trang (15), Phát Diệm (3), Phú Cường (1), Qui Nhơn (12), Sài Gòn (7), Thanh Hóa (2), Vinh (12), Vĩnh Long (1) và Xuân Lộc (5).  Trong đó 4 giáo phận có số tác giả tham gia đông là: Nha Trang (15), Qui Nhơn (12), Vinh (12) và Sài Gòn (7). Như vậy, tuy số người tham gia có giảm nhưng độ lan tỏa của cuộc thi đã dần rộng khắp hơn, đến với nhiều nơi hơn. Đặc biệt vào giữa cuộc thi năm nay, với sáng kiến của anh Đình Chẩn và nhóm cộng sự, một trang Facebook “Giải Viết Văn Đường Trường” đã được thiết lập nhằm giới thiệu cuộc thi, đăng tải các tác phẩm dự thi, tạo sự tương tác rộng rãi với độc giả ở khắp nơi. BTC cũng mở thêm “giải bình chọn” để tạo nên không khí sôi nổi và hào hứng cho cuộc thi. Mới qua chưa được nửa năm, trang mạng này đã có hơn 30 ngàn lượt người vào truy cập. Hy vọng với đà này, cuộc thi năm sau sẽ rất “tưng bừng náo nhiệt” để “làm khổ” BTC hơn đúng như mong ước!

Về qui trình chấm giải, BTC vẫn thực hiện một cách công tâm và kỹ lưỡng như các năm trước: Các bài dự thi hợp lệ đều được rọc phách, xóa những thông tin về tác giả và đánh mã số. Sau đó BTC sẽ đọc sơ tuyển, loại bớt những bài viết còn non yếu, chưa phải là truyện ngắn hoặc vi phạm những qui định của thể lệ. Kết quả của cuộc thi được lượng giá và xem xét dưới nhiều góc độ bởi những giám khảo thuộc nhiều thành phần khác nhau, có uy tín trong những lãnh vực liên quan. Các bài dự thi được tiến hành chấm qua 2 vòng với thang điểm cụ thể trên từng tiêu chí đã đề ra. Qua vòng chấm sơ khảo đã chọn ra được 55 tác phẩm vào vòng chung khảo. Căn cứ vào tổng điểm của Ban chung khảo cùng với điểm trung bình cộng của Ban sơ khảo, BTC sẽ xem xét thêm các vấn đề khác và xếp hạng giải thưởng.

Nhìn chung, các tác phẩm dự thi năm nay có cái nhìn đa dạng hơn, nội dung truyện khai thác khá phong phú các mảng đề tài sát với chủ đề cuộc thi. Các truyện đã phản ánh được phần nào những chân dung, sắc màu, cung bậc cuộc sống của con người, của xã hội và của đời sống Kitô hữu. Các cây bút năm nay viết khá đều tay, điểm tổng kết thường bằng nhau hoặc chỉ chênh nhau 0,25 điểm, nên đã “làm khó” cho BTC khi xếp hạng. Và cũng chính vì thế nên đã không chọn được truyện nào vượt trội hẳn lên để trao Giải Nhất. Nói như nhận định của Ban Giám khảo thì: Sự phân biệt giá trị giữa các truyện là ở nghệ thuật dựng truyện. Nhiều tác giảtỏ ra là những cây bút nghề, và ngược lại, người mới tập viết văn thì không tránh được sự non tay trong xử lý các yếu tố của tác phẩm. Một số truyện còn ở dạng ký, tác giả chỉ mới ghi lại sự việc theo thứ tự thời gian, không gian như trong một bài tường thuật, tính truyện còn nhạt, gần như chỉ là một ghi chép của người trong cuộc, chưa có bóng dáng của sự sáng tạo. Cũng có truyện lời kể như văn nghị luận, tác giả nêu một nhận định trước rồi sau đó kể câu chuyện để chứng minh cho chủ đề ấy. Mặt khác, xét trong tương quan cấu trúc, tư tưởng là yếu tố quan trọng nhất của tác phẩm. Nếu truyện sai lệch về tư tưởng, thì các yếu tố khác, dù có hay, cũng không cứu vớt được. Các tác giả cần lưu ý về điều này, học hỏi thật sâu để thấm nhuần tư tưởng Công giáo khi viết truyện. Điều đáng mừng là trong hành trình đi tới của cuộc thi, nhiều tác giả đã khám phá sâu sắc đời sống Công giáo, không ngại đề cập đến những vấn đề xã hội nhạy cảm. Nhiều tác giả đã lên tiếng cảnh báo về thực trạng tha hóa đạo đức ngay trong gia đình Công giáo, nhưng nhiều tác giả cũng ghi nhận được những mẫu gương người Công giáo sống và loan báo Lòng Thương Xót của Chúa trong mọi hoàn cảnh. Ở góc nhìn nào, tác phẩm cũng để lại cho chúng ta nhiều điều đáng suy ngẫm.

Kết quả cuối cùng đã có, với 21 giải thưởng sẽ được trao hôm nay gồm: 1 Giải Nhì, 3 Giải Ba và 17 Giải Triển vọng, kèm theo đó là 3 phần thưởng khích lệ với những lý do sẽ nói sau trong phần trao giải. Danh tính cụ thể của từng tác giả đạt giải và xếp hạng giải thưởng cũng sẽ được công bố trong phần trao giải. Các tác phẩm đạt giải và phần thưởng khích lệ được chọn in trong tuyển tập “Điểm hẹn Giêsu”. Chúng ta hãy đọc, hãy cùng cảm nghiệm và cùng trăn trở với các tác giả, để rồi bừng lên một niềm hi vọng cho tương lai văn học Công giáo.

Với mục tiêu kép là tìm kiếm và xây dựng đội ngũ các tài năng văn xuôi cho văn học Công giáo, cuộc thi đã phần nào đạt được mục tiêu thứ nhất. Mục tiêu thứ hai là xây dựng, tức là tạo điều kiện để các tác giả nối kết nhau, giao lưu và học hỏi nhau để tự đào tạo, tự trau dồi thêm tài năng, thì dường như kết quả vẫn còn khiêm tốn. Đây là điều mà Ban Tổ chức đang lo lắng vì thời gian đề ra cho cuộc thi chỉ còn hai năm nữa là kết thúc. Trong những năm vừa qua, một số tác giả đã liên tục tham gia mấy năm liền dù chưa đạt giải lần nào, nhờ đó đã tự nâng cao ngòi bút. Đây là kinh nghiệm về sự kiên trì tập luyện, và chắc rằng họ sẽ tiếp tục sáng tác lâu dài về sau cả khi những cuộc thi đã lùi vào quá khứ. Hình thức thứ hai là gặp gỡ trao đổi để giúp nhau rèn luyện. Hình thức này cũng đã manh nha với cuộc họp mặt các tác giả giáo phận Nha Trang đầu năm 2016 cùng với sự giao lưu rộng rãi trên Fb Văn thơ Công giáo. Hình thức thứ ba mới được nhen nhóm trong cuộc họp mặt năm nay là tổ chức những cuộc tĩnh tâm, giúp các tác giả đào sâu những suy nghiệm tâm linh khi thường xuyên gặp gỡ Chúa. Hình thức thứ tư là mở ra cuộc vận động trau dồi tiếng Việt cho người trẻ, ước gì các tác giả sẽ có nhiều sáng kiến hữu hiệu để giúp đỡ các bạn trẻ quanh mình. Chính khi tìm cách giúp người khác, ta cũng sẽ rút ra được nhiều kinh nghiệm cho mình để tiến bộ rất nhanh. Mong rằng với hai năm còn lại của Giải Viết Văn Đường Trường, chúng ta sẽ chung tay góp sức để đội ngũ cầm bút Công giáo thêm đông đảo và có đủ thực lực hầu tạo nên một diện mạo mới thật sống động cho văn học Công Giáo.

Xin cảm ơn quý vị đã lắng nghe những chia sẻ của chúng tôi.

Tađêô Nguyễn Thanh Xuân

NGÓNG CON


Mã số: 16-059

Đã tròn năm tháng kể từ ngày Vinh đặt chân lên cao nguyên Gia Lai. Mùa này cà phê trên những khu vườn bạt ngàn đã bắt đầu chín rộ. Nhờ đó mà Vinh cũng nhanh chóng tìm được việc làm, qua Thắng giới thiệu. Thắng hơn Vinh ba tuổi, ở cùng làng, nhưng ở nhà hai đứa thường xưng hô ngang hàng là mày- tao. Vinh xin ở cùng Thắng, hai đứa đi làm thuê cho một xưởng thu mua cà phê cách nhà trọ khoảng mười lăm cây. Thắng thì đã quen công việc. Hết lớp chín, vì nhà nghèo, cha mất sớm nên cậu phải bỏ học vào miền Nam tìm việc kiếm tiền về xây nhà, nuôi mẹ và hai đứa em. Còn Vinh được sinh ra trong một gia đình khá giả hơn, điều kiện vật chất khá đầy đủ. Cậu lại là con một nên được cha mẹ chiều chuộng, tạo mọi điều kiện để học tập cho tốt. Năm nay Vinh đã lên lớp mười hai, nhưng thay vì chăm chỉ học tập như mọi năm, cậu lại theo đám bạn xấu bỏ học, chơi bời suốt ngày. Hai tháng trước, Vinh chơi game thua tiền, cậu đánh cắp chiếc nhẫn cưới bằng vàng của mẹ cậu đem đi bán. Bị phát hiện, cha cậu cho cậu một trận tơi bời, còn mẹ, bao nỗi uất giận kể từ ngày đứa con trai duy nhất đâm ra hư hỏng, bấy lâu kìm nén trong lòng, thì nay bùng ra. Bà la lối đứa con bằng những lời nặng nề, chua chát.

Vinh giận dỗi, bỏ nhà đi. Cậu ra đường, vớ được cái xe đang dừng bắt khách, thế là nhảy lên, không thèm quan tâm đây là xe chạy tuyến Hà Tĩnh- Gia Lai. Thôi kệ, đến đâu thì đến, trước mắt là cứ đi cho bõ tức, rồi sau đó kiếm việc gì làm ăn qua ngày. Cậu nghĩ mọi thứ sẽ đơn giản. Nhưng đến bến xe còn bơ vơ không biết về hướng nào, thì một nhóm côn đồ đã xông vào đánh đập để cướp tiền, vì tưởng cậu là người giàu có. Rất may, vừa lúc đó, Thắng chở bác chủ nhà trọ ra bến xe về quê, nhìn thấy và đưa cậu về nhà.

Hàng ngày, Thắng và Vinh phải dậy sớm, vào làng, đến từng nhà để thu cà phê, đóng bì và bốc vác lên xe chở về, để kịp nắng lên thì phải phơi hết số cà phê tươi đã thu mua. Vinh lần đầu tiên được nhìn thấy tận mắt thứ quả mà cậu đã thấy nhiều trong sách vở và truyền hình, thì thích lắm, nhưng khi bắt đầu công việc thì rất khó khăn. Hồi còn ở nhà có bao giờ cậu phải bốc vác gì nặng nhọc đâu, có bao giờ phải đội nắng để phơi nông sản đâu. Cậu bắt đầu nuối tiếc những ngày đi học nhàn hạ, về nhà đã có mẹ nấu ăn bồi dưỡng, cơm nước đến tận miệng. Nhưng làm sao được, đã đâm lao thì phải theo lao. Cậu quyết tâm không trở về cho đến khi cha mẹ cậu đem xe đến rước. Rồi ngày qua ngày, Vinh cũng phải thích nghi với công việc chẳng mấy dễ chịu này.

- Này, chiều mình xin ông chủ về sớm hơn cho kịp đi lễ Chúa nhật. Chỉ còn có một lễ Thiếu nhi Thánh Thể lúc 5 giờ thôi đấy.

- Chiều xong việc, tao ở nhà ngủ một giấc, mệt lắm rồi. Mày đi lễ thì đi đi, lễ lạc gì. Tao chẳng cần tin nữa. Nếu có Chúa thì tao đã chẳng nên nông nỗi này. – Vinh đáp lời Thắng.

- Ơ cái thằng này ăn nói hay nhỉ. Lễ Chúa nhật mà không đi. Mày có phải người có đạo nữa không đấy?

- Có đạo thì để làm gì cơ chứ? Để phải gò bó trong những luật lệ khó chịu, phải đi học giáo lý. Ông bà, cha mẹ tao vì có đạo nên mới cảm thấy việc tao bỏ học, chơi game là bất thường; còn tao, như vậy mới tự do, mới thỏa thích…

- Im đi! – Vinh nói chưa dứt lời, Thắng đã cắt câu. -Tao không cho phép mày ăn nói như vậy. Thôi kệ, mày thích làm gì kệ mày. Mày nói không sai, nếu có Chúa thì mày đã chẳng nên nông nỗi này. Nhưng không phải là không có Chúa, mà là tự mày đã đuổi Chúa đi.

Chiều tối hôm đó, Thắng đi lễ một mình, còn Vinh ở nhà nằm dài một giấc…

Sáng hôm sau, hai đứa lại vào làng từ tảng sáng. Cà phê hôm nay đã chín nhiều hơn, quả đen hái không kịp rơi rụng ngổn ngang xuống đất. Vinh làm việc mà chỉ mong mua được ít hàng, để đỡ phải bốc vác và phơi khén. Trái lại, Thắng rất mừng khi thấy nhiều nông sản, vì lương cậu nhận được sẽ tỉ lệ thuận với sản lượng làm việc. Đang vác bì cà phê trên vai, thì có một cuộc điện thoại gọi đến. Cậu thả bì cà phê xuống, nhấc điện thoại lên. Là cuộc gọi của Nhu, người bạn Thắng mới quen vài tháng. Nhu là một cô giáo ở miền khác đến, dạy chữ cho các em đồng bào trong nhà nội trú của các Soeurs Dòng Phao-lô. Nhu cũng hay đi lễ Thiếu nhi Thánh Thể chiều Chúa nhật, và gặp Thắng nhiều lần, rồi họ quen nhau.

- Thắng ơi, tuần này giáo xứ có tĩnh tâm để chuẩn bị mừng 50 năm thành lập. Nếu cậu đi làm về kịp thì đi lễ tối rồi nghe cha giảng tĩnh tâm luôn.

- Ừ, cảm ơn Nhu. Tớ sẽ cố gắng thu xếp công việc, rồi rủ đứa cùng phòng đi nữa.

- Thế nhé, Chúa ở cùng cậu nghen.

- Cảm ơn Nhu, bye!

Thắng lại tiếp tục công việc, vác bì cà phê bốc lên xe.

Hôm nay, Thắng làm việc cật lực hơn để hoàn thành công việc sớm, và xin ông chủ cho mình và Vinh về trước.

- Này Vinh, về đi tĩnh tâm nghen.

- Tĩnh tâm cái gì?

- Giáo xứ Đức An đang chuẩn bị kỷ niệm 50 năm thành lập giáo xứ. Cha sở mời các cha Dòng Chúa Cứu Thế về giảng tĩnh tâm đấy. Nhanh đi.

- Đi làm gì? Tao có phải chiên xứ này đâu, ông anh bạn thân mến.

- Tao thấy mày bất trị rồi đấy. Chắc là tâm mày lâu nay động lắm rồi, đi nghe giảng cho nó tĩnh lại.

- Chúc ông anh tĩnh tâm vui vẻ nghen. Tao ở nhà nằm ngủ thôi. Giờ đối với tao, giấc ngủ là thuốc bổ an toàn nhất, chẳng phải mệt nhọc làm việc, hay suy nghĩ mà đâm ra tức tối.

Sau một tuần giảng tĩnh tâm, cha xứ tổ chức một ngày hòa giải. Cha mời các Linh mục trong khu vực về giải tội cho toàn giáo dân, nhờ các Soeurs từ các cộng đoàn phục vụ tại giáo xứ đến để giúp chiên lạc xét mình. Hôm đó, hai cậu vẫn tiếp tục vào làng thu mua cà phê, nhưng chẳng có bì nào. Hỏi ra mới biết mấy bữa nay trong làng có lễ hội nên tất cả nghỉ làm việc, và hôm nay không có nông sản tươi để bán. Vinh mừng rỡ, đó là điều dễ hiểu với một cậu bé không muốn làm việc. Nhưng Thắng cũng mừng, khác với những ngày thường khác, vì nhờ đó cậu sẽ được về nhà thờ để đi xưng tội.

- Hôm nay nghỉ việc, mày chở tao qua nhà thờ luôn. Có nghi thức sám hối và giải tội cả ngày đấy.

Bữa nay Vinh không thèm cãi tay đôi với Thắng nữa. Cậu không có ý định đi xưng tội, nhưng cũng đồng ý đi cùng Thắng đến nhà thờ. Vì dù sao cậu phải đi nhờ xe máy của Thắng, vả lại, coi như là đi tham quan cho biết đây biết đó.

Trời càng về chiều càng nhạt dần màu nắng. Mặt trời không còn gay gắt, chói lọi khủng khiếp như những buổi trưa thiêu đốt ngoài trời. Trong nhà thờ, có nhiều người đang ngồi thinh lặng, cúi đầu trước Mình Thánh Chúa. Tòa giải tội đặt ở nhiều góc, có nhiều cha ngồi tòa. Ánh nắng chiều tuy không chói chang nhưng len lỏi xuyên thấu các ô cửa kính màu, làm cho ngôi thánh đường càng trở nên huyền linh, tĩnh mịch.

Dừng xe nơi bãi đậu, Thắng khuyên Vinh vào xưng tội, vì đây là một dịp quan trọng, nhưng Vinh vẫn không thèm đếm xỉa đến. Cậu bỏ đi ra phía trước nhà thờ, để mặc Thắng bước vào phòng xét mình trong thái độ buồn bã, vì không thuyết phục được cậu.

Lần đầu tiên Vinh đến một ngôi nhà thờ ở Tây Nguyên. Trong khuôn viên nhà thờ xứ, xen lẫn với những cây xà cừ cổ thụ, có nhiều tượng gỗ thô sơ được đục trên thân cây, hình thù như con khỉ ở rừng. Sau mỗi bức tượng đó đều có những tấm bảng chú thích. Vinh rảo qua một lượt. Nào là một thân gỗ đẽo hình ba con khỉ đang đăm chiêu suy nghĩ với chú thích nói về ý nghĩa tôn giáo. Nào là hình người cầm chìa khóa, được giới thiệu là Thánh Phê-rô Tông Đồ; và đối diện là tượng thánh Phao-lô cầm mấy lá thư; rồi cạnh bên là hình Bok Kiêm và Thầy Sáu Do kết nghĩa anh em.

Vinh nhìn xa hơn, và cậu bị cuốn hút bởi một bức tượng được đặt ngay trước sảnh, nơi cửa bước vào nhà thờ. Nhìn xa như một người chống gậy đứng ăn xin. Cậu tò mò, bức tượng sao lạ quá! Vinh tiến lại gần bức tượng. Hình như không phải là một người hành khất, mà rõ ràng là một cụ già chống gậy lom khom với tư thế sẵn sàng để đi, ánh nhìn xa xăm. Bức tượng được đẽo gọt thô sơ trên thân cây gỗ thông, càng làm lộ lên vẻ xót xa, tội nghiệp của người đang khắc khoải, mong chờ một điều gì đó. Ánh mắt của cụ già tượng gỗ như xuyên thủng vào đôi mắt của Vinh, làm cậu ứa lệ. Cậu nhìn và đọc bảng chú thích, một tấm bảng hình vuông với dòng chữ:

“NGÓNG CON

Anh ta còn ở đàng xa, thì người cha đã trông thấy. Ông chạnh lòng thương, chạy ra ôm cổ anh và hôn lấy hôn để” (Lc 15, 20).

Vinh ngậm ngùi. Cậu bị đánh động bởi tấm bảng đó, nhưng rồi những hình ảnh đòn roi và lời mắng nhiếc của cha mẹ ngày xưa cứ ám ảnh cậu. Trong người Vinh có sự giằng co mãnh liệt. Cha mẹ yêu thương hay ghét mình? Những đòn roi đánh vào cậu là vì yêu con hay vì trút giận? Và như được Chúa soi sáng, cậu lại nhìn lên tấm bảng rồi nhớ lại những bài học giáo lý hồi xưa. Cha xứ từng giảng rằng: “Giả như cha mẹ có lúc ghét con, thì Thiên Chúa vẫn luôn luôn yêu thương con”. Vinh hét lên: “Trời ơi, cha ơi!” . Rồi cậu òa khóc.

Chạy vào sụp gối một góc trong nhà thờ, Vinh nức nở. Cậu thưa cùng Chúa:

“Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ có tội. Con biết rằng Ngài là Đấng giàu lòng xót thương. Ngài đang mong con trở về, nhưng tại sao con lại cố chấp. Và có lẽ, giờ này ở nhà, cha mẹ cũng đang ngóng con...”.

Từ phòng xét mình bước vào nhà thờ, Thắng nhìn thấy người bạn mình đang quỳ gối bên tòa giải tội. Cậu mừng rỡ cám ơn Chúa: “ Lạy Chúa, tạ ơn Ngài, vì chỉ có Lòng Thương Xót của Ngài mới có thể chạm đến và làm biến đổi quả tim của người bạn con”.

Buổi tối hôm ấy, hai đứa về nhà nấu bữa cơm và ăn mừng vui vẻ.

- Việc đền tội của mày là gì vậy?- Thắng hỏi.

- Đọc Tin Mừng Luca chương 15. Tao cảm thấy đoạn Tin Mừng ấy như viết riêng cho tao vậy. Còn mày?

- Của tao, cha giao một tuần lễ sáng. Cũng được. Tập dậy đi lễ sáng cho quen. Hồi bé tí ở nhà, có bao giờ bỏ lễ sáng đâu, mà đi làm rồi thì biếng nhác.

- Ừ, đi lễ sáng một tuần đền tội cho mày, rồi cứ tiếp tục đi đền tội cho tao với. Cảm ơn mày những ngày qua đã thương và giúp đỡ tao. Tao nghĩ kĩ rồi. Giờ này chắc là bố mẹ tao cũng đang “ngóng con” từng ngày. Tuần tới tao sẽ về nhà, tiếp tục học hành.

- Mày suy nghĩ kĩ rồi chứ? Lên đây mới bắt đầu quen việc. Có mày tao cũng đỡ buồn hơn. Nhưng mày quyết định như thế là đúng đắn hơn cả. Cầu chúc mày về bình an. Cho tao gửi lời hỏi thăm gia đình mày, gia đình tao và quê hương làng xóm. Đợi Tết tao về luôn.

Vinh trở về gia đình kịp giờ cơm tối. Nhìn cha mẹ cậu có vẻ xanh xao và gầy ốm hơn chút xíu. Bàn ăn vẫn luôn dọn cho ba người, vì mẹ cậu nói cha mẹ luôn mong một ngày nào đó cậu về ăn bữa cơm gia đình ấm cúng. Phòng ngủ của cậu cũng sạch sẽ, ngăn nắp và sách vở đã sẵn sàng để cậu bắt đầu tiếp tục học hành.

***

Ngày lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm nguyên tội năm nay cũng là ngày khai mạc Năm thánh  Lòng Chúa Thương Xót. Trong bài giảng lễ, cha xứ mời Vinh lên chia sẻ kinh nghiệm trở về của mình: “Lòng Thương Xót của Chúa Cha đã chạm đến quả tim chai lì đầy tính tự ái của con, và dẫn con về nhà bình an. Về đến nhà, con mới cảm nghiệm được rằng cha mẹ vẫn yêu thương và ngóng con về từng ngày, thì Thiên Chúa cũng vui biết mấy khi các tội nhân trở về với Ngài từng phút giây”.

 

Đó cũng là ngày Vinh xin gia nhập nhóm dự tu của giáo xứ. Cậu nuôi dưỡng ước mơ làm Linh mục để có thể thực thi Lòng Thương Xót của Chúa một cách hữu hiệu hơn, để đi tìm nhiều con chiên lạc về với Chúa nơi Bí tích Hòa giải.

Liên Hệ Tỉnh Dòng Sa-lê-diêng Don Bosco

  • Trụ sở Tỉnh dòng:

54 đường số 5, P. Linh Xuân, Q. Thủ Đức, TpHCM - VIỆT NAM 

  • Điện Thoại: (84-8)37-240-473

Style Setting

Fonts

Layouts

Direction

Template Widths

px  %

px  %